fbpx

BLOGS

Trek de stoute schoenen aan. Waarom durven doen altijd rendeert.

Je kan blijven wikken en wegen. Ergens al maanden of zelfs jaren tegenaan hikken. Telkens besluit je het niet te doen. Niet die beslissende stap te zetten. Uitstellen. Herkenbaar gevoel? Ik kan een boek vullen van dromen die mijn hoofd nooit hebben verlaten. Geweldige ideeën die nooit zijn gerealiseerd. Onder het mom van ‘ik doe liever één ding goed, dan allerlei dingen half’ probeer ik ingevingen in de kiem te smoren. Morgen is er weer een dag. De tijd is er niet rijp voor. Toch? Er is één ding erger dan te blijven uitstellen. Dat iemand anders dit niet doet. Weet je nog, dat geweldige idee dat jij ooit had? Die droom die je wilde verwezenlijken zie je nu overal, maar de afzender is iemand anders. Au. Dat steekt. Het gaat niet om geld of het de ander niet gunnen. Het is het gevoel van de boot te hebben gemist terwijl jij ooit met de bouwtekeningen op de scheepswerf stond.

Waarom niet gewoon beginnen met de eerste hamerslag? Dat je ‘gewoon’ wel die stoute schoenen aantrekt. Om uiteindelijk dat te doen wat je niet durfde te doen. Weg met de ratio. Weg met het uitstellen. Je gevoel overwint. Je optimisme, je enthousiasme zegevieren. Go for it.

Al jaren ben ik abonnee op de Trouw. Geweldige krant met veel aandacht voor duurzaamheid, natuur en onderwijs. Doordeweeks komt ie binnen op de tablet, in het weekend is het vallen van de dikke zaterdageditie meestal mijn wekker. En elke zaterdag opnieuw zie ik de rubriek staan: ‘Buitenmens’. Altijd een prachtige foto van buitenmensen in hun natuurlijke habitat. In de begeleidende tekst hun beweegreden om naar buiten te gaan. Elke week opnieuw een ander verhaal, een andere setting, een andere motivatie. Het buiten willen zijn is de enige constante. Nou ja, er is nog één vorm van continuïteit: het gevoel dat PULLKA zo goed, zo natuurlijk past in deze rubriek. Deze outdoor training is ontwikkeld voor en door buitenmensen. Ik lanceerde de workout in januari 2018. Dat het de weken daaropvolgende vaak koud en onstuimig weer was, hinderde mij en de deelnemers niet. Althans, degenen die bleven kickten op veel wind, hagel of een stortbui. Juist ja, die mensen zijn er ook. Het zijn mensen die hun mentale en fysieke grenzen willen verleggen. Die uitgedaagd willen worden door de elementen. Niet zozeer door mij als trainer of door keiharde muziek, maar dankzij de natuur die dagelijks anders is. Het strand is hun speelveld en zij zijn hun eigen scheidsrechter. Zij bepalen zelf hun route, de hoeveelheid ballast, de snelheid. Maar niemand maakt het zichzelf makkelijk. Omdat ze stuk voor stuk weten dat zij hun eigen succes in handen hebben. En dat ze na anderhalf uur buiten sporten een paar dagen lang de winst krijgen uitbetaald; meer energie, beter slapen, een voldaan gevoel. Buitenmensen pur sang dus.

PULLKA-sessie in Overijssel, december 2019.

Tijd voor mij om de stoute schoenen aan te trekken en Trouw te benaderen. Dan slaat de twijfel toch weer toe. Ik ga mijn ambitie plat redeneren. ‘Waarom zouden ze zoiets plaatsen?’ en ‘Dit is toch helemaal niet interessant voor de gemiddelde Trouw-lezer?’ (alsof deze bestaat). Dan krijg ik een op papier briljante ingeving: ik vraag het aan één van de deelnemers om de Trouw te tippen. Dan komt het idee een stuk minder commercieel over. En kan iemand in eigen bewoordingen zijn/haar enthousiasme voor PULLKA beschrijven. Klinkt geweldig toch? De vaste deelnemers zijn immers je belangrijkste ambassadeurs. Daar kan geen enkele betaalde advertentie tegenop.

En toch doe ik het niet. Wie moet ik hiervoor vragen? Moet ik hen hiermee belasten? Wat gaat zo iemand dan schrijven? Twijfel knaagt en is irritant. Logisch dat je nu bijna gaat denken hoe PULLKA ooit van de grond is gekomen. De reden is simpel: mijn overleden kameraden Philip de Roo en Marc Cornelissen. Zij zijn mijn grote motivator om daden bij woorden te voegen. Vanuit een eerbetoon aan hen is uiteindelijk PULLKA geboren. Zij vormen elke dag opnieuw mijn motor om stappen te blijven zetten. Stappen die je soms met stoute schoenen moet nemen.

6 april 2016. Eerbetoon aan Marc Cornelissen en Philip de Roo ‘in stijl’. Van Hoek van Holland naar Scheveningen op de manier zoals poolreizigers doen. Het blijken later de eerste stappen op weg naar PULLKA te zijn.

Een zondagmorgen, begin februari 2020. Ik neem een kop koffie en nietsvermoedend blader ik wederom door het katern ‘Tijd’ van de Trouw. Dan ligt het weer open; die vervelend inspirerende rubriek ‘Buitenmens’. Met weer zo’n geweldig beeld van topfotograaf Jörgen Caris. Als ik het nu niet doe, zal je zien dat ze over een paar weken de rubriek opdoeken. Weg kans. Ik denk aan Marc en Philip en besluit: ik verplaats mijn probleem naar een keuze bij iemand anders. In dit geval de redactie bij Trouw:

Den Haag, zondag 2 februari 2020,

Beste Jörgen en collega’s, 

Ik heb nog een tip voor jouw mooie rubriek ‘Buitenmens’ in de zaterdageditie van Trouw: PULLKA. Een nieuwe Nederlandse buitensport die is ontstaan uit een eerbetoon aan twee verongelukte vrienden, poolreizigers Marc Cornelissen en Philip de Roo. 

Op 6 april loop ik met enkele goede vrienden voor de vijfde keer van Hoek van Holland naar Scheveningen. Het is dan exact vijf jaar geleden dat onze vrienden vertrokken op wat later bleek hun laatste poolexpeditie.

Naast deze herinneringswandeling geef ik wekelijks trainingen aan buitenmensen in het Westduinpark/Zuiderstrand van Den Haag. Dit op woensdagavond en zaterdagochtend.

Meer info onder meer via https://www.pullka.com/pullka-het-verhaal/

Met hartelijke en sportieve groet, Diederik Veerman

Vijf dagen later word ik gebeld door Jörgen Caris van Trouw. Of het schikt om de volgende dag te komen fotograferen. Vet. Gaaf. Kicken. Weer een week later staat PULLKA pontificaal in de Trouw. Topfoto. Allemaal buitenmensen in de grootste sportschool van Nederland. Allemaal hun eigen grenzen aan het verleggen.

Trouw. Rubriek ‘Buitenmens’. Zaterdag 15 februari 2020.

Soms overwin je een fysieke barrière. Soms kan het ook een mentale zijn. Welke het ook is: trek je stoute schoenen aan. Wat er ook gebeurt, het levert altijd iets op: rust, opluchting, winst, een nieuw doel…

Diederik Veerman, 17 februari 2020

De natuur als oplaadstation

En nog vijf manieren om ons concentratievermogen te verbeteren.

[ Leestijd: 10-15 minuten ]

Het CEO-brein

De snel veranderende wereld om ons heen vraagt om nieuwe, andere vaardigheden. Flexibiliteit, het selecteren van de juiste informatie, zelfreflectie en voldoende kunnen ontspannen zijn enkele van deze waardevolle vaardigheden. Beheers je deze skills dan is de toekomst vol kansen in plaats van onzekerheden. Wetenschappers zijn gekomen met een overkoepelende term voor dergelijke eigenschappen: executieve vaardigheden. Het zijn allemaal vaardigheden die een beroep doen op een relatief jong deel van ons hersenen; de prefrontale cortex, ook wel het CEO-brein genoemd. Deze blog gaat specifiek over één van deze executieve vaardigheden: het vermogen om je aandacht vast te houden oftewel: focus. Veel (werk)stress gerelateerde problemen zijn te relateren aan een te korte spanningsboog. Om het concentratievermogen te verbeteren geef ik een aantal simpele, maar doeltreffende suggesties.

Mens vs. goudvis

Laten we eerst een mythe rondom ons concentratievermogen doorprikken: onze gemiddelde spanningsboog is tegenwoordig niet korter dan dat van een goudvis! Of en hoe je überhaupt de focus van een vis kan meten, parkeer ik even bij biologen, maar dit broodje aap verhaal ging een aantal jaar geleden viral dankzij berichtgevingen in onder meer kwaliteitsmedia als The Telegraph, Time Magazine en The Guardian. Ze baseerden hun berichtgeving op een rapport van Microsoft Canada uit 2015 over een onderzoek waarin tweeduizend Canadezen waren onderzocht. De conclusie van het onderzoek: was onze gemiddelde spanningsboog in 2000 nog 12 seconden, vijftien jaar later is deze gezakt tot 8 seconden. Ter referentie staat in de grafiek ook de gemiddelde spanningsboog van een goudvis vermeld: 9 seconden… Tja, dat zijn hapklare cijfers voor ‘click bait journalistiek’…. Maar wat blijkt: het is helemaal niet een onderzoek dat door Microsoft zelf is uitgevoerd. Zij baseren zich op een andere bron, Statistic Brain, en deze bron refereert weer naar twee nieuwe bronnen. Volg jij het nog? Logisch dat op dit moment je aandacht verslapt. Een goudvis was ook allang afgehaakt. Maar goed, voor de aanhouders: de twee bronnen waar Statistic Brain zich op baseert – de National Center for Biotechnology Information en Associated Press – konden beide geen data vinden ter onderbouwing van het goudvisverhaal. En Statistic Brain wilde niet reageren op de kritische BBC-journalist Simon Maybin die wel de onderste steen boven wilde krijgen. Zijn ontmaskering van de goudvismythe lees je hier, maar de geest was al lang en breed uit de fles en heeft inmiddels een plekje gekregen in menig management- of marketingboek.

Aandacht voor aandacht

Terug naar de executieve vaardigheden. In het baanbrekende Handbook of Executive Functioning staan Sam Goldstein en Jack Naglieri (2014) uitgebreid stil bij de vaardigheid om aandacht vast te houden. In hun vuistdikke handboek is het woord ‘attention’ in totaal 816 keer opgeschreven. Leuk zo’n getal, maar het heeft net zoveel betekenis als een goudvis die zich langer dan 9 seconden kan concentreren. Daarom drie punten van en over aandacht:

  1. Gemiddelden bestaan niet
  2. Als iets echt relevant is, kunnen we ons nog steeds lang focussen
  3. Multitasken: veel energie, weinig opbrengst

Punt 1 | Een begrip als gemiddelde spanningsboog gaat eigenlijk nergens over. De lengte van concentreren is enorm taak- en situatieafhankelijk. De ene keer is een seconde misschien voldoende, een andere context vereist wellicht twintig minuten focus.  

Punt 2 | Bedenk eens hoe jonge kinderen gebiologeerd naar een tekenfilmpje kijken of hoe fans van Bruce Springsteen ook bij hun 28ste concert van ‘The Boss’ drie uur lang helemaal los gaan en aan niks anders denken. Kortom, mensen – ja, ook pubers – kunnen zich echt nog wel voor langere tijd focussen. Cruciaal hierbij is wel het begrip ‘relevantie’: in hoeverre is dit wat mij aandacht vraagt betekenisvol? Als mensen een bepaalde taak oprecht als relevant ervaren dan kan hun aandachtspanne indrukwekkend zijn.

Heavy multitaskers are suckers for irrelevancy

Clifford Nass, hoogleraar communicatie Stanford University

Punt 3 | Het eerder genoemde rapport van Microsoft uit 2015 gaat eigenlijk helemaal niet over mens vs. goudvis, maar over hoe onze aandacht steeds sneller wisselt. En het is dit schakelen dat veel energie kost. Als het gaat over aandacht, dan gaat het ook over het vermogen om te multitasken, of – om preciezer te zijn – ons onvermogen om goed te multitasken. Earl Miller, professor neurowetenschappen aan de MIT zegt hierover: “People can’t multitask very well, and when people say they can, they’re deluding themselves.”

Wat mensen kunnen is hun focus waanzinnig snel switchen van het één naar het andere. En door zo hypersnel te schakelen denk je dat je alles om je heen tegelijkertijd aandacht kan geven. Je hersenen vertellen echter het daadwerkelijke verhaal; het brouwsel tussen je oren is een soort ADHD-stroboscoop dat onwijs veel energie vraagt. Betekent dit dat je het beste altijd maar aan één ding alle aandacht moet geven? Zo rechtlijnig is het nou ook weer niet. Sommige mensen kunnen bijvoorbeeld beter typen omdat ze muziek luisteren. Anderen kakken niet volledig in doordat ze tijdens een vergadering doodles tekenen. De muziek en de doodle vullen een leegte op waardoor er minder ruimte is voor afleidende gedachten of omgevingsprikkels. In het geval van de muziek hangt het wel af naar wat je luistert; is dit een afspeellijst met bekende nummers of hoor je voor het eerst het nieuwe album van je favoriete band? In geval van het laatste kan je je schrijfambities het best even opzij schuiven en de nieuwe release de aandacht geven die het verdient.

Afleiding

De prefrontale cortex reguleert in grote mate ons gedrag en helpt ons een (lange termijn) doel na te jagen door (korte termijn) afleidingen zoveel mogelijk te negeren. Ons CEO-brein bepaalt dus als een dirigent wat of wie er aandacht krijgt. En dat is maar wat handig; whatsappberichten, mails, tweets, booschappenlijstjes, te betalen facturen, reclame, deadlines en nieuwe Netflixafleveringen… Het is maar een fractie van de duizenden gedachten die een mens per etmaal waarschijnlijk heeft. De luidruchtige kantoortuin met te weinig flexplekken maken het feest van de afleiding compleet. Veel mensen zijn onvoldoende in staat om te bepalen waar ze hun aandacht op richten. Het zijn de externe prikkels die soms meester worden van jouw brein. Je bent snel afgeleid, kan slecht luisteren, taken krijg je met moeite maar af en je blijft soms hangen in dingen die geen zin (meer) hebben. Het gevolg kan zijn irritatie over je eigen gedrag en/of (werk)stress. Herken je dat? Dat je de hele dag door het gevoel hebt dat je nog niet klaar bent, dat je nog iets moet doen, dat dit belangrijk is en dat urgent…? Het stresssysteem in onze hersenen staat hierdoor continue onder spanning en dat systeem is daar niet op berekend. Talloze onderzoeken tonen aan dat een voortdurende staat van paraatheid echt schadelijk is voor lichaam en geest. 

Hoopgevend: ons maakbare brein

Tot zover even de ellende. Want er gloort licht aan de horizon! Jouw focus of het ontbreken daarvan wordt zoals gezegd aangestuurd vanuit de prefrontale hersenschors. En het goede nieuws is dat dit deel van de hersenen te trainen is! Kernbegrip hierbij is ‘neuroplasticiteit’: alles wat je doet en waaraan je blootgesteld wordt, zal resulteren in de ontwikkeling van bepaalde netwerken in jouw hersenen. Met andere woorden: ons brein is maakbaar en klaar te stomen voor de toekomst! Om je hersenen futureproof te maken en onder meer je concentratievermogen te verbeteren, geeft Margriet Sitskoorn (hoogleraar klinische neuropsychologie aan Tilburg University) enkele waardevolle suggesties:

Dat waar je je tijd aan besteedt, ontwikkelt. Dus verleg je grenzen iedere dag een beetje, zet je in voor datgene wat je prioriteit heeft en ontwikkel met de juiste methode en informatie, stapje voor stapje de vaardigheden die je nodig hebt en de dingen die je belangrijk vindt. Nu niets doen, is nu beslissen zo te blijven als je bent en de dingen te laten zoals ze zijn.

Margriet Sitskoorn, Ik2. De beste versie van jezelf, 2016, blz. 105.

Bovenstaande suggesties vul ik graag aan met nog twee waardevolle strategieën voor het verbeteren van je concentratievermogen:  

Pillen eruit, dagelijks dosis natuur in het basispakket?

Staren naar een zonsondergang, voelen hoe de wind door je haren gaat tijdens een herfstwandeling, of horen hoe golven het land oprollen. Als we een stressvolle week achter de rug hebben, doen veel mensen niets liever dan wat tijd in de natuur doorbrengen. Even lekker uitwaaien, het hoofd leegmaken… Ik hoop dat iedereen wel eens de ervaring heeft gehad dat de natuur jouw gemoedstoestand verbetert.  Het demonstreert de waardevolle rol van natuur in het leven van mensen en link op een groter potentieel: bijdragen aan het herstel van mentale vermoeidheid en het verbeteren van onze vaardigheid om te focussen, om onze aandacht effectief ergens op te richten. Klinkt allemaal logisch als je dit positieve gevoel na verloop van tijd in de natuur zelf heb meegemaakt.

Herstelomgeving

Het is sinds enkele decennia echt interessant omdat er steeds meer wetenschappelijke bewijzen zijn voor de natuur als ‘herstelomgeving’. Een belangrijke bijdrage werd geleverd door Rachel en Stephen Kaplan. Op basis van jarenlang onderzoek kwamen zij in 1995 met hun Attention Restoration Theory (ART). In een notendop gaat ART erover dat tijd in natuur doorbrengen niet alleen plezierig is, maar dat het ook helpt om ons concentratievermogen te herstellen. Hoe? Als een natuurlijke omgeving voldoet aan bepaalde voorwaarden dan trekt deze omgeving onze aandacht. We raken verwonderd op een manier die meer energie geeft dan vraagt. In termen van ART spreek je dan van ‘soft fascination’. Deze zachte fascinatie spreekt andere delen van de hersenen aan waardoor je CEO-brein hersteltijd krijgt om vervolgens – eenmaal terug thuis op op het werk – beter te presenteren. Onderzoeken naar ART zijn op z’n minst interessant te noemen. Zo lieten testpersonen na vier dagen hiken in de wildernis 50% betere resultaten zien op het gebied van probleemoplossend handelen, een executieve vaardigheid sterk gerelateerd aan focus (lees hier meer over dit onderzoek uit 2012). Maar wie heeft er tegenwoordig nog tijd voor een hike van vier dagen? (mijn eerlijke antwoord: gezien de meerwaarde op vele fronten zou eigenlijk iedereen hier tijd voor moeten maken!). Voor wie geen tijd heeft of krijgt voor een verkwikkende hike; hier nog een ander, laagdrempeliger resultaat (#Vinex-wijk proof): onderzoek geeft aan dat alleen al door te kijken naar natuurfoto’s het concentratievermogen verbeterd kan worden! Dat de meerwaarde van de natuur op het vlak van stressvermindering en burn-out preventie groot is, blijkt onder andere uit deze twee studies; onderzoek uit 2012 en onderzoek uit 2014.

Nintendo vs. natuur

In dezelfde periode als Kaplan en Kaplan schreven over de natuur als oplaadstation waren de meeste westerse huishoudens met een heel ander energievraagstuk bezig: heb ik wel genoeg stopcontacten voor die nieuwe Nintendo én zo’n Personal Computer met Windows ’95? En gaan we voor de vertrouwde VHS-banden of kiezen we voor die hippe DVD-schijfjes? Terwijl mensen steeds meer tijd binnenshuis spendeerden, groeide bij onderzoekers als Kaplan en Richard Louv (The last child in the woods) de zorg over het feit dat wij – van jong tot oud – te weinig tijd buiten doorbrachten. Juist omdat de natuur zo’n meerwaarde heeft voor mensen. Het geeft ons de juiste prikkels waardoor we kunnen herstellen en ons kunnen ontwikkelen. In latere blogs veel meer over ART en de positieve impact van de natuurlijke omgeving voor individu en organisaties.

Tijd nu voor slaap of sport, voor focus of juist opladen… 

PULLKA-principes

YOU’RE IN CONTROL | Blijf altijd luisteren naar je eigen lichaam. Laat je niet opjagen door andere deelnemers om sneller te gaan of meer zand in je slede te gooien. Een goede PULLKA-gids ondersteunt je hierin en daagt je op een verantwoorde manier uit.

OFFLINE | Je mobiel staat op vliegtuigmodus en zo ver mogelijk weggestopt in je tas of auto. Doe dit vooral voor jezelf. Gun jezelf jouw eigen kwaliteitstijd. Wil je wel graag een stoere actiefoto van jezelf? De PULLKA-gids schiet soms wat beeldmateriaal dat je later trots op verjaardagsfeestjes kan tonen.  

SOUND OF SILENCE | In elke PULLKA-sessie lopen we voor een bepaalde tijd (minstens een kwart van het totaal) zonder te praten. Even geen koetjes en kalfjes, maar enkel luisterend naar je lichaam en het rustgevende geluid van jouw slee glijdend over zand of grond. Net als de betere bootcamplessen maken we bij PULLKA geen gebruik van muziek. Je moet zelf voldoende gemotiveerd zijn om die volgende stap te zetten. De prachtige natuur en de PULLKA-gids helpen je een handje.

LEAVE NOTHING BUT FOOTPRINTS | Mijn overleden makkers Marc en Philip, twee belangrijke inspiratiebronnen voor PULLKA (zie PULLKA: het verhaal), deden hun poolexpedities om de wereld duurzamer te maken. Deze boodschap vertaald naar ‘natuur’ in onze lage landen: struikel je tijdens een PULLKA-sessie bijna over een rondslingerend stuk plastic? Pak het op en gooi het bij jezelf of een voorganger in de slee. Uiteindelijk komen we altijd wel een afvalbak tegen. Samen zorgen we ervoor dat de natuur – waar we zo van afhankelijk zijn – een beetje schoner wordt. Dit opruimen is geen primair doel, maar valt wel in de categorie ‘duurzame bijvangst’. Het is haast overbodig om te vertellen dat in een PULLKA-sessie iets in de natuur weggooien echt uit den boze is.  

Elke volgende stap bewuster nemen

Iemand die een PULLKA-harnas aanschaft, vindt deze brief bijgesloten. Het is een uiting van groot respect en waardering voor Marc Cornelissen: vriend, poolreiziger, ontwerper van het harnas en duurzaamheidspionier. Ik hoop vurig dat mensen hierdoor elke volgende stap bewuster nemen.

Beste xxx, 

Eind april 2015 verongelukten twee vrienden van mij tijdens een expeditie in Noord-Canada. Marc Cornelissen (46 jaar) en Philip de Roo (30 jaar), twee ervaren poolreizigers, deden daar belangrijk klimaatonderzoek naar ijsdiktes en sneeuwprofielen. Een dag voor het einde van hun Last Ice Survey overkwam hen een noodlottig ongeval.

Het harnas dat we nu gebruiken bij PULLKA is ontworpen door Marc voor zijn poolexpedities. Bestaande harnasmodellen uit het buitenland waren volgens hem van onvoldoende kwaliteit en/of niet breed en sterk genoeg. Na zijn overlijden bleven de resterende harnassen achter in het magazijn van de producent, Radical Design in Gasseltenijveen (Drenthe).

Dankzij PULLKA is de kennis en het gedachtegoed van Marc nieuw leven in geblazen. Het harnas is doorontwikkeld en nog meer gericht op PULLKA; wandelen met weerstand in de Nederlandse natuur. De patch op heuphoogte – met daarop het logo van Marc (zijn initialen; ‘MC’) – is een eerbetoon aan Marc en zijn jarenlange inspanningen voor een duurzamere wereld.

Ik wens je veel waardevolle PULLKA-avonturen toe

Ik hou van die oneindigheid, de horizon die nooit ophoudt. Die illustreert voor mij de tijdelijkheid van het leven, de bekrachtiging van het idee dat wat je doet de moeite waard moet zijn.

Marc Cornelissen | 1968-2015